در حالی که اعتراضات سراسری ایران دیماه امسال اینترنت کشور را در قطعی گسترده فرو برد، گزارشها نشان میدهد فناوریها و ابزارهای چینی نقش مهمی در اجرای این محدودیتها داشته و پکن به شکلی خاموش، اما مؤثر کنار تهران ایستاده است.
تحلیلهای منتشرشده در رسانههایی، چون المانیتور، رویترز با استناد به دیدگاه کارشناسان چینی و غربی، یک تصویر نسبتاً مشترک ترسیم میکند: نه پکن و نه مسکو، آمادگی ورود به یک تقابل نظامی مستقیم با آمریکا به خاطر ایران را ندارند.
وزیر امور خارجه همچنین سیاستهای مداخلهجویانه و مزورانه آمریکا در قبال ایران را محکوم کرد و نسبت به هرگونه ماجراجویی جدید که میتواند موجب بیثباتی و آشوب در منطقه شود، هشدار داد.
وین اکنون بار دیگر به صحنهای برای آزمون سیاست تهران بدل شده و در روزهایی که گروسی و نمایندگان جهان درباره آینده برنامه هستهای ایران گفتوگو میکنند، پرسش اصلی در تهران باقی است که آیا ایران میخواهد بازیگر مستقل این پرونده باشد؟
وزارت خارجه چین با تأکید بر حمایت پکن از حق ایران در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای اعلام کرد که وزیران خارجه دو کشور درباره برنامه هستهای تهران و تحولات منطقهای گفتوگو کردهاند.
برتریِ چین روشن است. این کشور نفت ارزان میخرد، صنایع ایران را کالاهای چینی پر میکنند و ایران جایگاهی بسیار کمتر از رقبایش در برابر پکن دارد؛ رقبایی که تجارتشان با چین در حدود ۱۰۷ میلیارد دلار (برای نمونه عربستان در سال ۲۰۲۴) است. اگر ایران واقعاً میخواهد از «تأمینکننده خام» به «شریک برابر» تبدیل شود، باید نابرابری موجود در این معادله را بپذیرد، شروطش را بازبینی کند و از این رابطه، سهم بیشتری طلب کند.
رییس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین گفت: ما از چین کالا وارد نمی کنیم و ورود کالای ساخته شده در کشور ما تقریبا ممنوع است؛ هر چه وارد می شود قاچاق است.
یک کارشناس ارشد انرژی میگوید: «در موضوع تخفیفهای نفتی، حتی ممکن است وضعیت برای ایران بدتر شود. توجه داشته باشید که یکی از دلایلی که چین در رابطه با ایران بازی دو سر برد را دنبال میکند، این است که مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها برای ایران یک بازی دو سر باخت است، اما برای چین و روسیه بازی دو سر برد محسوب میشود. فعال شدن مکانیسم ماشه باعث میشود فروش نفت ایران با شرایط سختتر و دشوارتری مواجه شود؛ در مقابل، این وضعیت به چین اجازه میدهد نفت ایران را ارزانتر خریداری کرده و تخفیفهای بیشتری دریافت کند. از سوی دیگر، روسیه با حذف یک رقیب (ایران) در بازار نفت هندوستان و پاکستان، دست بازتری در فروش نفت خود خواهد داشت.»
نماینده چین در جلسه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بیانیهای تاکید داشت که جامعه بینالمللی باید به اجماع تازهای برای حل درست موضوع هستهای ایران از راههای سیاسی و دیپلماتیک برسد.
مشاور عالی فرمانده معظم کل قوا معتقد است: هندسه نظم جدید جهانی بر اساس شکلگیری چندجانبه و چند قطبی شدن قدرت شکل خواهد گرفت که یکی از آن قدرتها بروز و ظهور قدرت جهان اسلام است.
براساس رویه پیشبینیشده در برجام، فعال شدن ماشه و بازگشت تحریمهای بینالمللی علیه ایران فاقد حق وتو است. بنابراین، به احتمال زیاد اگر در این ۳۰ روز اروپاییها موفق نشوند با ایران بر سر برخی مبانی به توافق برسند، تحریمهای بینالمللی علیه ایران بازخواهد گشت
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، با بیان اینکه «ما با چین روابط خوبی داریم و کاملاً به استحکام این روابط خوشبینیم»، گفت: چین و روسیه صراحتاً مواضعشان دربارهٔ غیرقانونیبودن اقدام ۳ کشور اروپایی علیه برجام را اعلام کردهاند.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه نوشت: ایران، روسیه و چین معتقدند قطعنامه ۲۲۳۱ باید در موعد مقرر خود خاتمه یابد و سه کشور اروپایی نیز از نظر قانونی حق اسنپبک را ندارند.